مهاجرت تحصیلی به هلند

کشور هلند از شرق با آلمان، از جنوب با بلژیک و مرزهای دریایی آن توسط دریای شمال به جزیره‌های بریتانیا می‌رسد و یک کشور فوق‌العاده عالی برای زندگی و تحصیل ایرانیان است. پایتخت و پرجمعیت ترین شهر این سرزمین زیبا، آمستردام است که در غرب هلند واقع شده است. دانشگاه آمستردام (UvA) و دانشگاه وریج آمستردام (VU) از بهترین دانشگاه های هلند هستند که در پایتخت واقع شده‌اند.

بهتر است بدانید هلند هفدهمین اقتصاد بزرگ جهان را داراست. با اینکه در قلب این سرزمین، نفت بسیاری نهفته است، اما هیچ منبع معدنی ندارد. همچنین هلند دو سوم کل صادرات جهان را به نام خود ثبت کرده است. سطح بالای رفاه اجتماعی، امکانات آموزشی مجهز در دانشگاه‌های بزرگ و رتبه‌دار جهانی، نرخ بیکاری پایین (حدود 2.98 درصد)، آب و هوای معتدل، اقتصاد پیشرفته و رو به رشد از مزایای زندگی در کشور هلند هستند که مورد توجه علاقمندان مهاجرت تحصیلی و جوانان ایرانی قرار گرفته است. حال که با ویژگی‌های کشور هلند آشنا شدیم، پیش از اقدام برای اخذ پذیرش تحصیلی دانشگاه‌های هلند بهتر است با سیستم آموزشی و شرایط پذیرش تحصیلی موسسات آموزشی هلند آشنا شویم.

تحصیل در هلند

اگر برای تحصیل در هلند آماده می‌شوید بهتر است بدانید در سیستم آموزش عالی کشور هلند، آموزش «دانشگاهی» که با نشان WO شناخته شده است، در یک دوره 4 ساله با حدود 168 واحد برگزار می‌شود. آموزش آزاد غیرحضوری از راه دور این مقطع هم OU نامیده می‌شود.

تحصیل در هلند به دو زبان هلندی و انگلیسی صورت می‌گیرد؛ به این معنا که دانشجویان علاقه‌مند به دوره‌های آکادمیک انگلیسی موظف به ارائه مدرک زبان انگلیسی با نمره خوب هستند و علاقمندان به دوره‌های آکادمیک هلندی باید نمره درخوری در کارنامه آزمون هلندی ارائه دهند.

با اینکه شرایط سنی مشخصی در شرایط دانشگاه‌های هلند برای جذب دانشجویان بین‌المللی بیان نشده، اما سنین مناسب تحصیل در هر مقطع شانس بیشتری برای دریافت پذیرش تحصیلی و همچنین ویزا شدن دارند. اهمیت گپ (یا وقفه تحصیلی) فاصله بیش از 3 سال از دریافت آخرین مدرک تحصیلی و ثبت درخواست نیز اعلام نشده است، اما معمولا اولویت با کسانی‌ است که شرایط مناسبی دارند.

نمره معدل مدرک فارغ‌التحصیلی از جمله موارد مهم برای مسئولان پذیرش تحصیلی دانشگاه‌ها و موسسه‌های آموزشی هلند است. دانشجویانی که معدل متوسط به بالا دارند (13 به بالا)، در اولویت قرار می‌گیرند.

مزایای تحصیل در هلند

یکی از مهم‌ترین مزایای تحصیل در این سرزمین، برگزاری برنامه‌های تحصیلی به زبان انگلیسی است؛ کشور هلند اولین کشوری بود که برای سهولت کار دانشجویان خارجی دوره‌های آکادمیک را در موسسات آموزش عالی به زبان انگلیسی برگزار کرد. علاقمندان به مهاجرت تحصیلی بدون نیاز به مدرک زبان هلندی می‌توانند از این گروه از برنامه‌های تحصیلی پذیرش دریافت کنند و وارد دانشگاه های هلند شوند.

دانشجویان بین‌المللی مشغول می‌توانند بدون نیاز به کسب مجوز تا سقف 10 ساعت در هفته به کار پاره‌وقت دانشجویی اشتغال داشته باشند. در صورت دریافت مجوز محدودیت و سقفی برای کار دانشجویی وجود ندارد. موافقت با درخواست مجوز کار دانشجویی به ملیت و وضعیت ویزای متقاضی مهاجرت تحصیلی بستگی دارد. بر اساس قوانین مهاجرتی کشور هلند همراهان و خانواده متقاضی می‌توانند همزمان با دوره تحصیلی او را همراهی کنند. همراهان متقاضی می‌توانند پس از استقرار او در خاک هلند و شروع دوره تحصیلی برای دریافت ویزای همراه اقدام کنند. این ویزا به همسر و فرزندان زیر 18 سال  متقاضی تحصیل در هلند ارائه می‌شود.

مهاجرت تحصیلی به عنوان یکی از روش های مهاجرت به هلند منجر به دریافت مجوز اقامت دائم می‌شود. متقاضی می‌تواند بلافاصله پس از اتمام دوره آکادمیک و فارغ‌التحصیلی در خاک هلند با یافتن شغل مناسب ویزای تحصیلی را به ویزای کاری تبدیل کند. کشور هلند یکی از اعضای قدیمی پیمان شنگن است (البته به غیر از آروبا، کوراسائو، سینت مارتن و جزایر کارائیب هلند)؛ از این رو، دریافت مجوز اقامت دائم این کشور، تردد بین مرزهای کشورهای اروپایی و همچنین اعضای معاهده شنگن را آسان‌تر می‌کند.

تحصیل در هلند بدون مدرک زبان

از آنجا که هدف بیشتر علاقمندان مهاجرت تحصیلی، تحصیل به زبان انگلیسی است، ما نیز در این مبحث برای پرهیز از تکرار مدرک زبان انگلیسی را هدف قرار می‌دهیم. ادامه تحصیل در این کشور بدون مدرک زبان تقریبا غیر ممکن است؛ چراکه بدون دانش و مهارت ارتباطی با استادان، انتقال مطالب و آموزه‌های علمی امکان‌پذیر نیست. اگر متقاضی پذیرش تحصیلی، سطح مهارتی پایین‌تر از حد انتظار موسسات آموزش عالی داشته باشد و نمره مدرک زبان در خور مهاجرت تحصیلی نباشد، شانس دریافت پذیرش تحصیلی و ویزا شدن بسیار کمی وجود دارد.

هر یک از دانشگاه های هلند نمره معینی برای پذیرش تحصیلی دانشجویان بین‌المللی در مدرک زبان اعلام می‌کنند؛ قریب به اتفاق این موسسات حداقل نمره 6 از آزمون آیلتس یا معادل آن‌را برای صدور پذیرش درنظر می‌گیرند.

اگر متقاضی تحصیل در هلند نمره مدرک زبان پایین‌تری در مدرک خود ارائه دهد، می‌تواند در دوره‌های تقویت مهارت زبان انگلیسی شرکت کند و پس از کسب مهارت لازم، دوره آکادمیک خود را آغاز کند. باید توجه داشت که این دوره زبان در همه دانشگاه‌های هلند برگزار نمی‌شود و شامل هزینه می باشد.

بنابراین، مهاجرت تحصیلی به این کشور بدون مدرک زبان امکان‌پذیر نیست و متقاضیان مهاجرت تحصیلی باید مدرک زبان آیلتس با حداقل نمره 6 را برای شرکت در دوره زبان انگلیسی به موسسه آموزش عالی و همچنین سفارت ارائه دهند.

رشته های تحصیلی در هلند

دانشجویان بین‌المللی مشغول به تحصیل در هلند فارغ از مهارت‌های مربوط به زبان، محدودیت در انتخاب رشته و مقطع تحصیلی ندارند. در ژانویه ۲۰۰۸ میلادی زمزمه‌هایی مبنی بر منع تحصیل ایرانی‌ها در حوزه مطالعاتی هسته‌ای به گوش می‌رسید. گویا وزارت آموزش فرهنگ و علوم هلند با همراهی وزارت خارجه ابلاغیه‌ای به دانشگاه‌ها و موسسات آموزشی داده بودند و آن‌ها را از ارائه هرگونه درسی به دانشجویان ایرانی که به نوعی به دانش هسته‌ای مرتبط باشد، منع کردند. جستار ما نیز در بررسی‌های مکتوب بر این ادعا صحه گذاشت، اما این را نیز می‌دانیم که دانشجویان علاقمند و ایرانی‌های مقتدر که شرایط و وضعیت تحصیلی برجسته‌ای داشته باشند، محدودیت‌ها را به نحوی کنار می‌گذارند.

اغلب دانشگاه‌ها و موسسات آموزشی هلند به خصوص در مقطع کارشناسی ارشد روی حوزه‌های مطالعاتی علوم فنی و مهارت های بالینی تمرکز کرده‌اند. علاقمندان به این گروه رشته‌ها بهترین فرصت‌ها را برای ارتقا سطح دانش خود در این کشور خواهند یافت. افزون بر این، با نگاهی به آمار و ارقام موسسات رتبه‌بندی درمی‌یابیم که متقاضیان مهاجرت تحصیلی علاقه بیشتری در پذیرش تحصیلی رشته‌های مدیریتی از خود نشان داده‌اند. بر اساس شاخص رتبه‌بندی میزان تقاضای دانشجویان رشته مدیریت اقتصاد و مدیریت بازرگانی به ترتیب در جایگاه اول و دوم قرار گرفته‌اند. رشته‌های مربوط به حوزه مهندسی کامپیوتر در جایگاه سوم را از آن خود کرده و رشته‌های زیرمجموعه علوم انسانی رتبه چهارم و علوم اجتماعی رتبه پنجم را کسب کرده‌اند. البته که علاقمندان رشته‌های زیرمجموعه پزشکی و دندانپزشکی همچنان در جایگاه خود باقی هستند.

پذیرش تحصیلی هلند

مانند بسیاری از کشورهای مهاجرپذیر، اولین گام برای مهاجرت تحصیلی به هلند دریافت پذیرش تحصیلی از موسسات آموزشی این سرزمین است. برای رسیدن به این هدف ابتدا باید شرایط و مدارک مورد نیاز رشته تحصیلی مورد نظر را در موسسه آموزشی منتخب مطالعه و بررسی کرد.

پس از گردآوری این مدارک، نوبت به ایجاد نام کاربری در سیستم‌های تعیین شده از سوی دولت و موسسات آموزشی می‌رسد. جهت کنترل وضعیت مهاجرت تحصیلی دولت هلند سامانه‌ای را جهت ارتباط متقاضیان مهاجرت تحصیلی و همچنین مسئولان پذیرش تحصیلی دانشجویان بین‌المللی تحت عنوان Studielink ایجاد کرده است. علاقمندان می‌توانند از دو طریق (ارتباط مستقیم از طریق سایت دانشگاه یا این سامانه دولتی) با مسئولان مکاتبه و درخواست خود را ثبت و پیگیری کنند.

متقاضی باید مدارک تحصیلی و شناسایی خود را به زبان‌های هلندی یا انگلیسی به طور رسمی ترجمه کند و اسکن اصل به همراه اصل مدرک را توسط سیستم‌های الکترونیکی به دست مسئولان پذیرش تحصیلی برساند. لیست دقیق مدارک و شرایط مورد نیاز بسته به نوع رشته و موسسه آموزش عالی مورد نظر متفاوت است و باید جداگانه بررسی شود.

پس از مدتی، مدارک و وضعیت دانشجو بررسی می‌شود و توسط مسئولان پذیرش تحصیلی دانشجویان بین‌المللی به متقاضی ابلاغ می‌شود. در صورت موافقت، نوبت به مرحله تکمیل مدارک و پرداخت هزینه‌ها می‌رسد تا نامه پذیرش تحصیلی اصلی صادر شود. با اخذ این نامه، متقاضی می‌توانند مراحل بعدی که مهم‌ترین آن ثبت‌نام و درخواست ویزای تحصیلی هلند است را پیگیری کند.

تحصیل در هلند کارشناسی

کشور هلند 17 موسسه آموزشی دارد که برای دانشجویان بین‌المللی پذیرش تحصیلی صادر می‌کنند. به طور کلی دوره کارشناسی دانشگاه های هلند 4 سال است که بسته به رشته تحصیلی در پایان باید دوره کارآموزی گذرانده شود تا مدرک فارغ‌التحصیلی اعطا شود.

پذیرش تحصیلی دوره کارشناسی نیاز به مدرک 12 ساله دیپلم دبیرستان دارد. نمره معدل کل و همچنین ریز نمرات برای مسئولان پذیرش تحصیلی اهمیت بسیاری دارد. نمرات درس‌های پایه مربوط به رشته تحصیلی مورد نظر به دقت بررسی می‌شود. بهترین بازه سنی متقاضی برای پذیرش تحصیلی مقطع کارشناسی تا 22 سال است. متقاضیان با سنین بالاتر هم می‌توانند با محدودیت در انتخاب رشته و دانشگاه به هدفشان برسند. حداقل نمره زبان برای این مقطع نمره 6 و برای شرکت در دوره زبان انگلیسی 5.5 اعلام شده است.

تحصیل در هلند کارشناسی ارشد

بسته به رشته تحصیلی و سیستم برنامه‌ریزی موسسات آموزش عالی، دوره کارشناسی ارشد دانشگاه های هلند 1 تا 4 سال (60 تا 240 واحد درسی) طراحی شده است. متقاضیان مهاحرت تحصیلی می‌توانند با ارائه مدرک فارغ‌التحصیلی دیپلم 12 دبیرستان و کارشناسی به همراه ریز نمرات برای دریافت پذیرش تحصیلی اقدام کنند.

نمره زبان آزمون آیلتس در این مقطع 6.5 اعلام شده است؛ متقاضیانی که سطح مهارت زبان مورد نیاز را ندارند، در این مقطع هم می‌توانند از دوره زبان موسسه مورد نظر پذیرش تحصیلی دریافت کنند.

علاوه‌بر این، ارائه انگیزه‌نامه، توصیه‌نامه، سوابق تالیفی و مقالات پژوهشی، و سابقه کار مدیریتی هم در برخی دانشگاه های هلند مورد نیاز است. البته نوشتن انگیزه‌نامه درست می‌تواند در هر دو مرحله پذیرش تحصیلی و ویزا به متقاضی کمک کند. دانشجویانی که به قصد یافتن شغل و کار، اقدام به دریافت پذیرش تحصیلی دوره کارشناسی ارشد می‌کنند، می‌توانند در دوره‌های فنی حرفه‌ای یک ساله به نام تاپ آپ تحصیل کنند. دارندگان مدرک فارغ‌التحصیلی کارشناسی و کارشناسی ارشد می‌توانند در این دوره ادامه تحصیل دهند و خود را برای بازار کار مهیا کنند.

به طور کلی دوره کارشناسی ارشد در سه نوع آمادگی برای بازار کار، دوره تحقیق محور با تمرکز بر شاخص‌های پژوهشی و همچنین دوره آموزش محور برای اشتغال به معلمی در مقاطع مختلف تحصیلی تقسیم می‌شوند.

تحصیل در هلند دکتری

دریافت پذیرش تحصیلی دوره دکتری نیاز به ارائه موضوع تحقیقاتی نوآورانه و درخور دارد. علاقمندان به ادامه تحصیل در مقطع دکتری باید ابتدا استادان راهنما و مشاوران دانشگاه را برای پذیرش تحصیلی متقاعد کنند و پس از آن با مسئولان پذیرش تحصیلی دانشجویان بین‌المللی مکاتبه کنند.

ارائه سوابق تحصیلی و شغلی مناسب، تالیفات و مقالات در حوزه مطالعاتی رشته مورد نظر و همچنین توصیه‌نامه از استادان و دانشگاه‌های محل تحصیل پیشین از جمله موارد ضروری پذیرش تحصیلی مقطع دکتری محسوب می‌شوند. بر اساس سیستم آموزش عالی این کشور، دانشجویان بین‌المللی مشغول به تحصیل در مقطع دکتری هم در حین دوره آکادمیک حقوق دریافت می‌کنند و پس از دوره می‌توانند به عنوان آموزش‌یار در دانشگاه محل تحصیل به کار بپردازند.

تحصیل پزشکی در هلند

سیستم آموزش عالی رشته‌های زیرمجموعه علوم پزشکی دانشگاه‌ها و کالج‌های پزشکی بسیار متفاوت با اغلب کشورهاست. در دانشگاه های هلند ابتدا باید در دوره سه‌ساله مباحث مقدماتی علوم پزشکی و سلامت بهداشت جهانی شرکت کرد و در پایان دوره سه‌ساله دیگری را گذراند که به موارد تخصصی‌تر می‌پردازند. در پایان دوره یک‌ساله آموزش عملی برگزار می‌شود.

با اینکه دوره‌های پزشکی در دانشگاه‌های هلند به زبان انگلیسی هم برگزار می‌شود، اما به دلیل ارتباط نزدیک دانشجویان، کارآموزان و همچنین پزشکان با شهروندان هلندی، دانش و مهارت ارتباط کلامی در این رشته اهمیت بسیاری دارد. بنابراین تسلط به زبان هلندی به خصوص در این رشته بسیار مهم است.

تحصیل پرستاری در هلند

دانشجویانی که دیپلم سطح چهارم MBO سیستم آموزشی متوسطه را دریافت کرده باشند، می‌تواند از پذیرش تحصیلی رشته پرستاری دانشگاه های هلند را دریافت کنند. از آنجایی که این رشته به زبان هلندی ارائه می‎شود، ارائه مدرک معتبر این زبان با نمره مناسب از شرایط غیر قابل اغماز پذیرش تحصیلی برشمرده می‌شود.

علاقمندان رشته پرستاری باید تا 21 سالگی برای تحصیل این رشته اقدام کند؛ چراکه در سیستم آموزش عالی هلند برای این رشته تحصیلی شرایط سنی سفت و سختی در نظر گرفته شده است. ادامه تحصیل پرستاری در مقطع کارشناسی ارشد هم نیاز به معادلسازی مدرک کارشناسی با سیستم آموزشی این کشور دارد.

با توجه به بازار کار داغ این رشته در کشور هلند همانند بسیاری از کشورهای اروپایی و مهاجرپذیر، شرایط پذیرش تحصیلی رشته پرستاری بسیار متمایز است و وضعیت تحصیلی علاقمندان این رشته بسیار موشکافانه بررسی می‌شود.

ددلاین دانشگاه های هلند

در سیستم آموزش عالی، مهلت و بازه زمانی مشخصی برای ثبت درخواست پذیرش تحصیلی و ثبت‌نام در همه دانشگاه‌ها اعلام شده است. در واقع هر یک از موسسات آموزش عالی مستقر در این سرزمین، مهلت مشخص خود را برای هر مرحله اعلام می‌کنند. با وجود این، اغلب برنامه‌های تحصیلی سال 2024-2025 از 1 نوامبر باز می‌شوند و ددلاین آن‌ها تا تاریخ اول فوریه 2024 یا می 2024 اعلام شده است.

به طور کلی ددلاین ثبت‌نام مقطع کارشناسی ارشد در بیشتر دانشگاه های هلند اول ماه مه و در بعضی از موسسات آموزشی تاریخ 1 فوریه یا اول مارس در نظر گرفته شده است. توجه به مهلت‌های تعیین شده از سوی دانشگاه‌ها و موسسات آموزشی هلند اهمیت بسیاری دارد؛ بی‌توجهی به این تاریخ‌ها ممکن است دانشجو را یک ترم یا حتی یک‌سال از تحصیل عقب بیندازد.

تحصیل رایگان در هلند

مانند دیگر کشورهای پذیرنده مهاجرت تحصیلی، کشور هلند هم برای ایجاد درآمد اقدام به صدور پذیرش تحصیلی برای علاقمندان مهاجرت تحصیلی می‌کند؛ بنابراین تحصیل رایگان در هلند برای تمامی متقاضیان امری دور از ذهن است. تحصیل در هلند برای متقاضیان خارج از اتحادیه اروپا نیاز به پرداخت شهریه دارد؛ مبلغ شهریه بسته به رشته و مقطع تحصیلی و همچنین رنک دانشگاه بسیار متفاوت است. در دوره کارشناسی باید سالانه چیزی حدود 6 هزار تا 15 هزار یورو، و 8 هزار تا 20 هزار یورو در مقطع کارشناسی ارشد برای شهریه سالانه در نظر گرفت.

ناگفته نماند که تحصیل در دوره زبان هلندی که از سوی دولت برگزار می‌شود کاملا رایگان است. متقاضیان مهاجرت تحصیلی از اتحادیه اروپا یا دارندگان اقامت دائم یا حق شهروندی این کشور هم می‌توانند تحصیل رایگان در هلند را تجربه کنند.

دانشجویان بین‌المللی‌ واجد شرایط می‌توانند با دریافت برنامه‌های کمک‌هزینه مالی از هزینه‌های تحصیل و زندگی به میزان چشمگیری بکاهند. این برنامه‌ها توسط دولت هلند، دانشگاه‌ها و همچنین موسسات خیریه ارائه می‌شود که دریافت آن شرایط خاص خود را دارد.

اغلب بورسیه تحصیلی برای دانشجویان ایرانی در مقطع دکتری ارائه می‌شود. با اینکه در این مقطع دانشجو حقوق دریافت می‎کند، اما با دریافت بورسیه تحصیلی می‌تواند شهریه یا دیگر هزینه‌های تحصیل و زندگی را کاهش دهد. برای دریافت بورسیه تحصیلی باید شرایط بسیار برجسته‌ای در سابقه تحصیلی، شغلی، مهارت زبان انگلیسی و هلندی و … ارائه کرد.

اقامت بعد از تحصیل در هلند

سیستم آموزش عالی و نظام اقتصادی کشور هلند بر این باور است که در دوران آموزشی باید علاوه بر ایجاد فضای مطالعه و آموزش، فضای آمادگی کار و آموزه‌های عملی را ایجاد کرد. به همین دلیل یادگیری یک حرفه مناسب در اولویت سیستم آموزشی این کشور قرار گرفته و شرایط برای ورود متقاضیان مهاجرت تحصیلی به بازار کار پس از فارغ‌التحصیلی مهیا شده است.

پس از سپری کردن دوره تحصیلی و دریافت مدرک تحصیلی، متقاضی می‌تواند وضعیت اقامتی خود را در خاک کشور هلند تغییر دهد. با تمدید اقامت کاری به مدت 5 سال و اقامت می‌توان به مجوز اقامت دائم هلند دست‌یافت. تحصیل در رشته‌ای مورد تقاضای بازار کار است، یکی از مهم‌ترین کمک‌هایی‌ست که دانشجو می‌تواند به خودش بکند. انتخاب درست رشته تحصیلی و همچنین آموختن زبان رسمی آن شرایط را برای ورود به بازار کار آسان می‌کند.

همانطور که در مطالب بالا ذکر کردیم، داشتن مدرک معتبر زبان انگلیسی یکی از اصلی ترین شرایط برای مهاجرت تحصیلی به هلند می باشد. هر چقدر تسلط شما بر زبان انگلیسی بیشتر باشد و نمره آیلتس یا تافل بالاتری داشته باشید، به همان میزان شانس پذیرش شما از دانشگاه خوب با بورسیه یا فاند مناسب بیشتر خواهد بود. استاد پیرمحمدی با تجربه سال ها آموزش زبان انگلیسی برای متقاضیان مختلف یاری رسان هزاران نفر در راستای مهاجرت به اروپا، کانادا و کشورهای مختلف دیگر بوده است.